વિશ્વના સૌથી અમીર વ્યક્તિ એલોન મસ્ક ભારતમાં મોબાઈલ સેવા શરૂ કરી શકે છે. આ માટે તેણે ટેલિકોમ વિભાગને અરજી કરી છે. ખરેખરમાં મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ દ્વારા ટેલિકોમ વિભાગમાં મોબાઈલની સેટેલાઇટ સેવા માટે અરજી કરવામાં આવી છે. આ સેવાને સેટેલાઇટ એટલે કે GMPCS દ્વારા ગ્લોબલ મોબાઇલ પર્સનલ કોમ્યુનિકેશન કહેવામાં આવે છે. SpaceX એ ભારતમાં ટેલિકોમ વિભાગ પાસે સમાન GMPCS ના લાયસન્સ માટે અરજી દાખલ કરી છે.

જો એલોન મસ્કને આ સેવા માટે લાઇસન્સ મળે છે, તો તે અવકાશમાંથી બ્રોડબેન્ડ સેવા પ્રદાન કરશે અને તેનું બ્રાન્ડ નામ સ્ટારલિંક હશે. જો તમને યાદ હોય તો થોડા મહિના પહેલા સમાચાર આવ્યા હતા કે એલન મસ્ક તેમની કંપની સ્ટારલિંક દ્વારા ભારતમાં સેટેલાઈટથી મોબાઈલ સેવા શરૂ કરશે. સરકારે તરત જ આ સમાચારને નકારી કાઢ્યા અને કહ્યું કે મસ્કની કંપની તરફથી કોઈ અરજી કરવામાં આવી નથી. જેથી સેવા શરૂ કરવાનો પ્રશ્ન જ ઉપસ્થિત થતો નથી.

મસ્કની કંપની સ્ટારલિંકની તૈયારી

આ વખતે સ્પેસએક્સ ફૂંક મારીને પગલાં લઈ રહ્યું છે. એક ‘ઈકોનોમિક ટાઈમ્સ’ જણાવે છે કે ગયા અઠવાડિયે અમેરિકન સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન કંપની સ્પેસએક્સે ભારતમાં સેવા માટે અરજી કરી છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે સ્પેસએક્સે અગાઉ ભારતમાં પ્રાયોગિક લાયસન્સ માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ બાદમાં તેને પાછી ખેંચી લીધી હતી. પરંતુ આ વખતે GMPCS લાયસન્સ માટેની અરજી આપવામાં આવી છે.

એવું નથી કે ઇલોન મસ્કની કંપની ભારતમાં સેટેલાઇટ મોબાઇલ સેવા માટે અરજી કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ છે. અગાઉ, ટેલિકોમ વિભાગે ભારતી ગ્રૂપની કંપની વનવેબ અને રિલાયન્સ જિયો ઇન્ફોકોમની સેટેલાઇટ કંપનીને GMPCSનું લાયસન્સ મંજૂર કર્યું છે. તદનુસાર, એલોન મસ્કની કંપની ધીમી ચાલી રહી છે, જેણે હમણાં જ સેવા માટે અરજી કરી છે.

લાઇસન્સ મેળવવું એટલું સરળ નથી

ET એ તેના અહેવાલમાં ટેલિકોમ વિભાગના અધિકારીઓને ટાંકીને લખ્યું છે કે, GMPCS લાઇસન્સ મેળવવાનો અર્થ એ નથી કે સ્પેસએક્સ ટૂંક સમયમાં ભારતમાં તેની સેવા શરૂ કરશે. તેમાં સમય લાગશે કારણ કે ટેલિકોમ તરફથી મંજૂરી મળ્યા બાદ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્પેસ પાસેથી પરવાનગી લેવી પડશે. તે પછી સ્પેક્ટ્રમ ફાળવવામાં આવશે, ત્યારબાદ જ ક્યાંક સેવા શરૂ થઈ શકશે.

તમામ પ્રક્રિયા પૂરી થયા બાદ સ્પેસ એક્સે ભારતમાં અર્થ સ્ટેશન એટલે કે ટાવર ઊભું કરવું પડશે. ભારતમાં સેટેલાઇટ બેન્ડવિડ્થની ક્ષમતા વધારવી પડશે. આવી પરવાનગી માટે ઈન્ડિયન નેશનલ સ્પેસ પ્રમોશન એન્ડ ઓથોરાઈઝેશન સેન્ટર પાસેથી ક્લિયરન્સ મેળવવું પડશે. આ સરકારી સંસ્થા છે જે ખાનગી સ્પેસ કંપનીઓને નિયંત્રિત કરે છે. હકીકતમાં, ભારતમાં સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડના ક્ષેત્રમાં એક મોટી ક્રાંતિ આવી રહી છે અને તેનું માર્કેટ 2025 સુધીમાં $13 બિલિયન સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે.