આશ્ચર્ય પામશો નહીં જે સફરજન તમે ફળની દુકાન કે હેન્ડકાર્ટમાંથી 200 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદો છો, તે દેશના દૂર-દૂરના બગીચામાંથી રૂ. 20-30 પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદ્યું હશે. તે જાણીતું છે કે ખેડૂતો તેમના માંસ અને લોહીને ગંધ કરીને, ખેતરમાં અથવા વાવેતરમાં શાકભાજી અને ફળો ઉગાડીને દિવસ-રાત મહેનત કરે છે. પરંતુ જ્યારે પૈસા કમાવવાની તક આવે છે ત્યારે વચેટિયાઓ મલાઈ મારી નાખે છે. સફરજન સાથે પણ એવું જ છે. કાશ્મીરના સફરજનના ખેડૂતોની ફરિયાદ છે કે બજારમાં 200 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતા સફરજનને કાશ્મીરના બગીચામાંથી 20-30 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદવામાં આવે છે. પરંતુ દિલ્હી જેવા માર્કેટમાં આવવાથી તેની કિંમત અનેક ગણી વધી જાય છે. તેનું મુખ્ય કારણ પરિવહન ખર્ચ છે.

ડીઝલના ભાવે માત્ર ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘું જ નથી બનાવ્યું, સફરજનના બગીચામાંથી બજારમાં પહોંચવામાં મોડું થતાં વેપારીઓની સાથે સાથે માળીઓ પણ પરેશાન છે. એક અહેવાલ અનુસાર, શ્રીનગરથી જમ્મુ સુધીની 220 કિમીની યાત્રા 2 થી 3 દિવસમાં પૂર્ણ થઈ રહી છે કારણ કે હાઈવે પર ટ્રકોનો લાંબો જામ છે. પુલવામાના ફ્રુટ માર્કેટમાં સફરજનનો વ્યવસાય કરતા લોકોનું કહેવું છે કે આ વર્ષે સફરજનની કિંમતમાં 50%નો ઘટાડો થયો છે જ્યારે 2021 કિંમતની દ્રષ્ટિએ સારું હતું. ગયા વર્ષે A ગ્રેડના સફરજન 1100 રૂપિયા પ્રતિ બોક્સ સુધી વેચાતા હતા, પરંતુ આ વર્ષે ભાવ ઘટીને 400-600 રૂપિયા થઈ ગયા છે.

સફરજનના વેપારીઓ કેમ નારાજ છે

સફરજન સસ્તું હોવા છતાં જમ્મુ-કાશ્મીરના ફળોના વેપારીઓ માલ ઉપાડી રહ્યા નથી કારણ કે તેમને લાગે છે કે જો હાઈવે જામ થઈ જશે તો તમામ ફળોનો બગાડ થઈ જશે. બીજી તરફ, જો એ જ સફરજન કાશ્મીરના પ્લાન્ટેશનમાંથી નીકળીને દિલ્હી જેવા શહેરમાં પહોંચે તો તેની કિંમત 200 રૂપિયા થઈ જાય છે, જ્યારે કાશ્મીરના પ્લાન્ટેશનમાંથી તેને 20-30 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદવામાં આવે છે. સફરજનના ભાવમાં વધારો શ્રીનગરની બહારના બજારોમાં પણ જોવા મળી રહ્યો છે કારણ કે ત્યાં ઓછી આવકના કારણે ભાવમાં ભારે વધારો થયો છે.

કાશ્મીરમાં સ્થિતિ તેનાથી વિપરીત છે. આ વર્ષે કાશ્મીરમાં સેંકડો ટન સફરજન રસ્તામાં સડી રહ્યા છે કારણ કે ટ્રકો જામ થઈ ગઈ છે, જેનાથી તમામ વ્યવસાય બરબાદ થઈ ગયો છે. સફરજન ઉત્પાદકોનું કહેવું છે કે અત્યારે જે ખરાબ પરિસ્થિતિ છે તે છેલ્લા 30-40 વર્ષમાં ક્યારેય જોવા મળી નથી. કાશ્મીરના સ્થાનિક બજારો અને બગીચાઓમાં સફરજન ફેલાતા ભાવે વેચાઈ રહ્યા છે, જ્યારે દૂર-દૂરના શહેરોમાં ભાવ સ્થિર છે. તેનું કારણ ઓછું સપ્લાય છે.

નારંગીની સાથે સફરજનની પણ ખરાબ હાલત

શ્રીનગરના સફરજનના વેપારીઓનું કહેવું છે કે બગીચામાંથી A ગ્રેડના સફરજન ચાલે છે, પરંતુ જામના કારણે તે દેશની મંડીઓમાં જઈને C ગ્રેડ બની જાય છે. ગુણવત્તામાં ઘટાડા પછી પણ ભાવ બહુ ઘટાડી શકાતા નથી કારણ કે બે દિવસ પછી માલ આવવાને કારણે પરિવહન ખર્ચ ખૂબ વધી જાય છે. કેળા અને નારંગીનું પણ આવું જ છે. આ સિઝનમાં સંતરાનો ભાવ ઘટે છે, પરંતુ તેમાં કોઈ ખાસ ઘટાડો થતો નથી. નારંગીની કિંમત 100 રૂપિયાથી ઓછી નથી ચાલી રહી. એક સામાન્ય સફરજન પણ બજારમાં 100 રૂપિયાથી નીચે નથી. જો સારી ગુણવત્તા હોય તો તમારે 200 રૂપિયા સુધી ચૂકવવા પડી શકે છે. આ વાત દેશી સફરજનની છે. જો તે અમેરિકન સફરજન છે, તો તેની કિંમત 200 રૂપિયાથી ઉપર છે.