હિન્દુ ધર્મમાં નવરાત્રીનું વિશેષ મહત્વ હોય છે. નવરાત્રીનો તહેવાર વર્ષમાં ચાર વખત ઉજવવામાં આવે છે. જેમાં ચૈત્ર અને શરદીય નવરાત્રી મુખ્ય હોય છે.જયારે ચૈત્ર અને અષાઢ મહિના દરમિયાન ગુપ્ત નવરાત્રી આવે છે. નવરાત્રી પર મા દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે.
આ વર્ષે, ચૈત્ર નવરાત્રી 13 એપ્રિલથી શરૂ થશે અને 22 એપ્રિલે સમાપ્ત થશે. નવરાત્રીના પહેલા દિવસે કલશની સ્થાપના કરવામાંઆવે છે.

મા જગદંબાના નવ સ્વરૂપો –
નવરાત્રીના દિવસે દેવી જગદંબાને પ્રસન્ન કરવા માટે, તેના નવ સ્વરૂપોની પૂજા, પાઠ અને આરતી કરવામાં આવે છે.
દેવી દુર્ગાના નવ જુદા જુદા સ્વરૂપો છે – શૈલપુત્રી, બ્રહ્મચારિણી, ચંદ્રઘંતા, કુષ્માનદા, સ્કંદમાતા, કાત્યાયની, કાલરાત્રી, મહાગૌરી અને સિદ્ધિદાત્રી.

ચૈત્ર નવરાત્રી તિથિ, 2021

13 એપ્રિલ – પ્રથમ નોરતું – મા શૈલપુત્રી પૂજા અને સ્થાપના
14 એપ્રિલ – બીજું નોરતું – મા બ્રહ્મચારિણી પૂજા
15 એપ્રિલ – ત્રીજું નોરતું – મા ચંદ્રઘટા પૂજા
16 એપ્રિલ – ચોથું નોરતું – મા કુષ્માનદા પૂજા
17 એપ્રિલ – પાંચમું નોરતું – મા સ્કંદમાતા પૂજા
18 એપ્રિલ – છઠુ નોરતું – મા કાત્યાયની પૂજા
19 એપ્રિલ – સાતમું નોરતું – મા મહાકાળી પૂજા
20 એપ્રિલ – આઠમું નોરતું – મા મહાગૌરી પૂજા
21 એપ્રિલ – નવમું નોરતું – રામનવમી
22 એપ્રિલ – દસમું નોરતું – નવરાત્રી પારણાં

ચૈત્ર નવરાત્રિમાં ઘોડા પર સવારી કરીને આવશે મા જગદંબા –

આ વખતે મંગળવારે ચૈત્ર નવરાત્રીનો પ્રારંભ થશે, જેના કારણે માતા ઘોડા પર સવારી કરીને આવશે. આ અગાઉ માતા પણ આસો નવરાત્રી પર ઘોડા પર બેસીને આવ્યા હતા.

નવરાત્રીનું મહત્વ –

એવું માનવામાં આવે છે કે નવરાત્રી પર, દેવી દુર્ગા પૃથ્વી પર આવે છે, જ્યાં તે નવ દિવસો સુધી રહે છે અને તેમના ભક્તોને તેમના આધ્યાત્મિક અભ્યાસની ખુશીથી આશીર્વાદ આપે છે. નવરાત્રી પર દેવી દુર્ગાની ઉપાસના અને પૂજા-અર્ચના કરવાથી સામાન્ય દિવસોની પૂજા કરતા અનેકગણો ફાયદો થાય છે. નવરાત્રી પર લગ્ન સિવાય તમામ પ્રકારના શુભ કાર્યોની શરૂઆત અને ખરીદી કરવી ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન રામ પણ લંકા પર ચઢાઈ કરતા પહેલા રાવણ સાથેના યુદ્ધ પર વિજય મેળવવા માટે મા દુર્ગાની આરાધના કરી હતી. નવરાત્રીના તમામ શક્તિપીઠો પર વિશેષ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે જેમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો માતાના આશીર્વાદ મેળવવા તેમના દરબારમાં માથુ ટેકવા જાય છે.

નવરાત્રીમાં સ્થાપનાનું મહત્વ –

નવરાત્રિના પહેલા દિવસે સ્થપના કરવામાં આવે છે જેને કલશ સ્થાપના તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પ્રથમ દિવસે ઘટસ્થાન વિશેષ મહત્વ છે. પ્રથમ નોરતાના દિવસે દહનની સ્થાપના સાથે નવ દિવસ સુધી ચાલનારા નવરાત્રીનો પર્વ શરૂ થાય છે. પ્રથમ દિવસે ભગવાન ગણેશની પૂજા અને માતાના પ્રથમ સ્વરૂપમાં શૈલપુત્રીની પૂજા, ભગવાન ગણેશની વંદના સાથે કરવામાં આવે છે.